Wat is werkvermogen?

Hoe werkvermogen de sleutel is tot verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid

Veel organisaties willen verzuim verminderen. Ze investeren in verzuimbeleid, verzuimgesprekken en vitaliteitsprogramma’s.
Maar opvallend genoeg blijft één van de belangrijkste voorspellers van verzuim vaak onderbelicht: werkvermogen.

Wie verzuim echt wil voorkomen en medewerkers duurzaam inzetbaar wil houden, doet er verstandig aan om werkvermogen centraal te stellen.
Want uiteindelijk bepaalt werkvermogen in belangrijke mate of iemand het werk kan, wil en blijft doen.

Wat is werkvermogen?

Werkvermogen is de mate waarin een medewerker lichamelijk, psychisch en sociaal in staat is om het werk uit te voeren dat van hem of haar gevraagd wordt.

Het is geen vast gegeven en staat niet als een huis. Werkvermogen is de voortdurend veranderende verhouding tussen wat het werk vraagt, wat het leven vraagt, wat iemand op dat moment en in deze context lichamelijk, mentaal, sociaal en emotioneel beschikbaar heeft om aan de vraag te voldoen.

Werkvermogen is dus geen eigenschap van een medewerker. En het is niet iets wat je één keer vaststelt. Werkvermogen verandert voortdurend. Werkvermogen is relatief.

Wanneer de balans gezond is, blijft iemand meestal goed functioneren.
Wanneer de belasting (dat wat er van de medewerker gevraagd wordt) groter wordt dan de belastbaarheid (dat wat de medeweker onder deze omstandigheden beschikbaar heeft), neemt het risico toe op:

stress, overbelasting, psychische klachten, verminderde prestaties en verzuim.

Werkvermogen vormt daarmee een belangrijke basis voor duurzame inzetbaarheid en verzuimpreventie.

Lees hier onze artikelen over verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid.

Waarom werkvermogen belangrijk is

Veel organisaties kijken vooral naar verzuimcijfers en verzuimredenen.
Maar verzuim is vaak het eindpunt van een proces.

Werkvermogen laat juist zien wat er vóór die uitval gebeurt. Daardoor biedt het veel meer mogelijkheden om tijdig bij te sturen.

Een medewerker kan bijvoorbeeld nog volledig aanwezig zijn op het werk, terwijl het werkvermogen al onder druk staat.

Denk aan:

– vermoeidheid
– concentratieproblemen
– oplopende werkdruk
– mentale overbelasting
– afnemende motivatie
– fysieke klachten
– verlies van energie

Door aandacht te hebben voor werkvermogen kunnen leidinggevenden eerder signaleren en handelen.
Dat maakt werkvermogen een krachtig instrument voor verzuimpreventie.
Maar natuurlijk ook om het herstel te bespoedigen.
Lees ons artikel Terugkeer naar werk na ziekte.

Werkvermogen is geen vast gegeven

Een veelgemaakte fout is denken dat werkvermogen een eigenschap van een medewerker is.
Alsof iemand wel of niet belastbaar is. Zo werkt het niet. Wat is werkvermogen?

Werkvermogen verandert voortdurend. Onder invloed van bijvoorbeeld:

Gezondheid

Fysieke en mentale gezondheid hebben invloed op belastbaarheid.

Werkdruk

Een hoge werkdruk kan werkvermogen onder druk zetten.

Leidinggeven

Duidelijkheid, veiligheid, vertrouwen en ondersteuning beïnvloeden hoe medewerkers hun werk ervaren.

Privéomstandigheden

Ook gebeurtenissen buiten het werk kunnen een belangrijke rol spelen.

Ontwikkeling

Nieuwe vaardigheden vergroten vaak het werkplezier en -vermogen.

Autonomie

Invloed op het eigen werk versterkt de motivatie en belastbaarheid.

Werkvermogen ontstaat dus in de wisselwerking tussen medewerker, werk en organisatie.

Hoe kun je werkvermogen meten

Werkvermogen is meetbaar. Er bestaan verschillende instrumenten om het in kaart te brengen.
De bekendste is de Work Ability Index (WAI).

Deze methode kijkt onder andere naar:

– ervaren gezondheid
– functioneren
– belastbaarheid
– toekomstverwachting
– relatie tussen werk en gezondheid

Maar dit hoeft niet altijd met uitgebreide vragenlijsten gemeten te worden. Ook regelmatige gesprekken leveren waardevolle informatie op. Vaak begint preventie simpelweg met het stellen van de juiste vragen.

Werkvermogen bespreken

Veel gesprekken gaan vooral over prestaties. Of over problemen. Het vermogen om te werken richt zich op een andere vraag:

Is dit werk op deze manier nog goed vol te houden?

Dat gesprek kan gaan over:

energie, herstel, werkdruk, motivatie, belastbaarheid, ondersteuning, ontwikkelbehoeften, samenwerking

Voorbeelden van vragen:

– Hoe ervaar je je huidige werkbelasting?
– Wat kost je momenteel veel energie?
– Waar krijg je energie van?
– Welke werkzaamheden gaan gemakkelijk?
– Welke werkzaamheden vragen veel van je?
– Wat zou helpen om je werk goed vol te houden?
– Waar maak je je zorgen over?

Dit soort gesprekken helpen medewerkers en leidinggevenden om eerder zicht te krijgen op risico’s voor uitval.
Leer effectieve gesprekken voeren met de online training: effectieve verzuimgesprekken: met ziel en zakelijkheid.

Verzuimpreventie

Veel organisaties richten zich op verzuim zodra iemand ziek wordt. De gesprekken richten zich dan logischerwijze op herstel en re-integratie.

Preventieve gesprekken over werkvermogen verschuiven de aandacht naar de periode daarvoor. Juist daar ligt de grootste winst. Wanneer leidinggevenden regelmatig aandacht besteden aan werkvermogen kunnen zij:

– overbelasting eerder signaleren
– psychisch verzuim voorkomen
– werkdruk bespreekbaar maken
– duurzame inzetbaarheid versterken
– eigenaarschap stimuleren
– preventieve maatregelen nemen

Deze gesprekken vormen een belangrijk onderdeel van effectief verzuimbeleid én verzuimpreventie.

Duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid draait om de vraag of medewerkers gezond, gemotiveerd en productief kunnen blijven werken.

Wanneer het werkvermogen positief blijft, neemt de kans toe dat medewerkers:

– langer inzetbaar blijven
– minder verzuimen
– beter functioneren
– meer werkplezier ervaren
– zich blijven ontwikkelen

Werkvermogen en duurzame inzetbaarheid zijn daarom onlosmakelijk met elkaar verbonden.

De rol van leidinggevenden

Leidinggevenden hebben veel invloed op het welzijn en vermogen van medewerkers.
Niet omdat zij verantwoordelijk zijn voor alle problemen. Zeker niet.

Wel omdat zij invloed hebben op: werkdruk, verwachtingen, autonomie, communicatie, samenwerking, psychologische veiligheid, ondersteuning.

Goede leidinggevenden praten daarom niet alleen over werkvermogen. Zij organiseren het!

Werkvermogen centraal zetten

Slimme organisaties sturen op werkvermogen. Want wie dit begrijpt, bespreekt en beïnvloedt, heeft een krachtig instrument in handen om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Wat is werkvermogen? 

Training

Wil je leidinggevenden sterker maken in het voeren van verzuimgesprekken en inzetbaarheidsgesprekken?

Bekijk onze incompany training inzetbaarheidsgesprekken of training verzuimgesprekken voor leidinggevenden.
En online training verzuimgesprekken of training medewerkers inzetbaar houden.
Zoek je een maatwerktraject, neem dan contact op.

Gretha Braakhekke | expert verzuimpreventie | specialist duurzame inzetbaarheid | trainer effectieve verzuimgesprekken en inzetbaarheidsgesprekken