Verzuimpreventie
Verzuim begint vaak al ruim vóór de ziekmelding
Verzuim wil je voorkomen in plaats van alleen goed managen. Toch zijn veel organisaties vooral gericht op goed verzuim begeleiden.
En ze zijn over het algemeen best goed in reageren op verzuim.
Er is een verzuimbeleid en er ligt een verzuimprotocol. De ziekmelding wordt geregistreerd. De bedrijfsarts wordt ingeschakeld. Er worden afspraken gemaakt over contact, herstel en re-integratie. Alles zoveel mogelijk volgens het boekje.
Prima natuurlijk. Maar dat is geen verzuimpreventie. Dat is verzuimmanagement.
Echte verzuimpreventie begint veel eerder. Namelijk daar waar medewerkers nog gewoon aan het werk zijn, waar de eerste scheurtjes nog niet zichtbaar zijn en er nog geen klachten zijn.
Wat is verzuimpreventie?
Verzuimpreventie is het actief voorkomen van verzuim door te investeren in optimale werkomstandigheden, sterk leiderschap, duidelijke communicatie en een organisatiecultuur waarin medewerkers kunnen floreren.
Dat gaat dus over veel meer dan ziekte en het voorkomen daarvan.
Verzuimpreventie raakt thema’s als:
werkdruk
psychische belasting
leiderschap
autonomie en regelruimte
werkvermogen
sociale veiligheid
communicatie
teamdynamiek
herstelmogelijkheden
eigenaarschap
duurzame inzetbaarheid
Waarom is verzuimpreventie belangrijk?
Verzuim kost organisaties veel. Niet alleen geld maar ook:
productiviteit
continuïteit
teamenergie
kwaliteit
klanttevredenheid
leiderschapscapaciteit
vertrouwen binnen teams
En dan hebben we het nog niet eens gehad over de nadelige effecten voor de betreffende medewerker en de collega’s.
Want verzuim heeft een vervelende eigenschap. Het effect verspreidt zich als een olievlek.
Wanneer de een uitvalt komt het werk meestal structureel bij collega’s terecht. Daardoor neemt de werkdruk voor de anderen toe.
Irritatie groeit. Grenzen schuiven op. Overbelasting ligt op de loer. En zo ontstaat soms nieuw verzuim.
Goede verzuimpreventie helpt om:
verzuim te voorkomen en te verminderen
langdurig uitval te verkorten
(psychische) klachten voor te blijven
werkdruk beheersbaar te houden
werkvermogen en balans optimaal te houden
communicatie en samenwerking te verbeteren
leidinggevenden meer grip te geven
personele bezetting op orde te houden
duurzame inzetbaarheid te vergroten
Verzuimpreventie is méér dan vroegsignalering
Veel organisaties die aan verzuimpreventie doen zetten in op vroegsignalering.
Dat is nuttig. Maar signalen zien is nog geen preventie. Als een medewerker al structureel slecht slaapt, overloopt, zich terugtrekt of minder presteert, dan ben je niet vroeg. Dan ben je waarschijnlijk nog niet te laat. Dat is iets anders.
Echte verzuimpreventie gaat niet over een individuele medewerker en over signalen herkennen. Het gaat over het organiseren van werk en samenwerking op een manier die uitval veel minder waarschijnlijk maakt.
Dat vraagt een systemische blik. Niet alleen: “Wat is er met deze medewerker?”
Maar vooral ook: “Wie of wat draagt hieraan bij? Wat is de situatie, de context en wat gebeurt hier?”
Lees hier artikelen over:
-het preventieve spreekuur van de bedrijfsarts komt altijd te laat
-vroeg signalering is nog geen verzuimpreventie
-5 innovatieve ideeën om verzuim in je team te voorkomen
De rol van leidinggevenden bij verzuimpreventie
Leidinggevenden hebben dagelijks invloed op factoren die direct samenhangen met verzuimpreventie.
Bijvoorbeeld:
werkdruk
prioriteiten
aanspreekbaarheid
verwachtingen
psychologische veiligheid
autonomie
feedback
herstelruimte
onderlinge samenwerking
Een leidinggevende veroorzaakt niet automatisch verzuim. Maar leiderschap beïnvloedt wel degelijk de context waarin medewerkers functioneren. Daarom is ondersteunend leiderschap essentieel. De focus ligt op het wegnemen van obstakels, het stimuleren van autonomie en het bieden van emotionele en praktische ondersteuning aan gemotiveerde en competente medewerkers.
Ondersteunend leiderschap vraagt een proactieve opstelling van de leidinggevende. Niet pas in gesprek of in actie komen als iemand klachten heeft of al uitvalt. Maar juist regelmatig contact over:
autonomie
regelruimte
eigenaarschap
energie
werkvermogen
samenwerking
belemmeringen
verwachtingen
Wat werkt bij verzuimpreventie?
Effectieve verzuimpreventie vraagt een actieve bijdrage van de medewerker en van de leidinggevende. Van doelgerichte aandacht, mensgerichte gesprekken en een samenhangend geheel aan activiteiten en rituelen die focussen op inzetbaarheid.
Wat werkt:
Een duidelijk preventief inzetbaaheidsbeleid
Niet alleen een verzuimbeleid met afspraken over ziekmelden etc., maar juist beleid over inzetbaarheidsbevordering, uitvalpreventie, werk- en regelvermogen en eigenaarschap.
Goed getrainde leidinggevenden
Zodat gesprekken niet langer vermeden worden of onhandig gevoerd.
Regelmatige (inzetbaarheids)gesprekken
Niet alleen contact bij problemen maar juist daarvoor.
Eigenaarschap stimuleren
Bij medewerkers én teams.
Teamdynamiek optimaliseren
Verzuimpreventie is geen individueel vraagstuk. Verzuimpreventie is een organisatievraagstuk en benader je bij voorkeur systemisch.
Preventiecultuur bouwen
Waar gezondheid, regelruimte, persoonlijke doelen, samenwerking en inzetbaarheid de norm en alledaagse gespreksonderwerpen zijn.
Veelgestelde vragen over verzuimpreventie
Hoe kun je ziekteverzuim voorkomen?
Door structureel en doel- en mensgericht aandacht te geven aan medewerkers. Medewerkers vanaf de allereerste werkdag te ondersteunen bij het behalen bij hun persoonlijke en professionele doelen. Gesprekken te voeren over talent, loopbaan, gezondheid, werkdruk, leiderschap, communicatie, werkvermogen, psychische belasting, ontwikkelbehoefte en duurzame inzetbaarheid.
Wat is het verschil tussen verzuimbeleid en inzetbaarheidsbeleid?
Verzuimbeleid beschrijft wat er gebeuren moet vanaf een ziekmelding. Hoe je moet dweilen zeg maar.
Inzetbaarheidsbeleid beschrijft wat je moet doen om medewerkers inzetbaar te houden. Hoe je de kraan dichtdraait dus.
Wie is verantwoordelijk voor verzuimpreventie?
Werkgever, leidinggevende én medewerker hebben allemaal een rol.
Maar organisaties bepalen wel in belangrijke mate de context waarin verzuim ontstaat en zijn verantwoordelijk voor hoe en welk gedrag bekrachtigd wordt.
Meer weten? Vraag naar mijn Gedragseffect Model.
Verzuimpreventie vraagt om keuzes
Een lager verzuimpercentage ontstaat niet door toeval. Ook niet door een strak verzuimbeleid.
Wie echt verzuim wil voorkomen, moet investeren in duurzame inzetbaarheid en preventieve gesprekken.
Preventie begint bij hoe het werk is georganiseerd.
Wil je leidinggevenden sterker maken in het voeren van verzuim- en inzetbaarheidsgesprekken?
Bekijk onze mogelijkheden:
De incompany training inzetbaarheidsgesprekken voor leidinggevenden of training verzuimgesprekken voor leidinggevenden.
De online training verzuimgesprekken of training medewerkers inzetbaar houden.
Gretha Braakhekke | expert verzuimpreventie | specialist duurzame inzetbaarheid | trainer effectieve verzuimgesprekken