Wat is werkvermogen?
Hoe werkvermogen de sleutel is tot verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid
Veel organisaties willen verzuim verminderen. Ze investeren in verzuimbeleid, verzuimgesprekken en vitaliteitsprogramma’s.
Maar opvallend genoeg blijft één van de belangrijkste voorspellers van verzuim vaak onderbelicht: werkvermogen.
Wie verzuim echt wil voorkomen en medewerkers duurzaam inzetbaar wil houden, doet er verstandig aan om werkvermogen centraal te stellen.
Want uiteindelijk bepaalt werkvermogen in belangrijke mate of iemand het werk kan, wil en blijft doen.
Wat is werkvermogen?
Werkvermogen is de mate waarin een medewerker lichamelijk, psychisch en sociaal in staat is om het werk uit te voeren dat van hem of haar gevraagd wordt.
Werkvermogen ontstaat uit de balans tussen:
wat het werk vraagt
wat de medewerker aankan
Wanneer die balans gezond is, blijft iemand meestal goed functioneren.
Wanneer de belasting structureel groter wordt dan de belastbaarheid, neemt het risico op:
stress
overbelasting
psychisch verzuim
uitval
verminderde prestaties
langdurig verzuim
aanzienlijk toe.
Werkvermogen vormt daarmee een belangrijke basis voor duurzame inzetbaarheid en verzuimpreventie.
Lees hier onze artikelen over verzuimpreventie en duurzame inzetbaarheid.
Waarom werkvermogen belangrijk is
Veel organisaties kijken vooral naar verzuimcijfers en verzuimredenen.
Maar verzuim is vaak het eindpunt van een proces.
Werkvermogen laat juist zien wat er vóór die uitval gebeurt. Daardoor biedt het veel meer mogelijkheden om tijdig bij te sturen.
Een medewerker kan bijvoorbeeld nog volledig aanwezig zijn op het werk, terwijl het werkvermogen al onder druk staat.
Denk aan:
vermoeidheid
concentratieproblemen
oplopende werkdruk
mentale overbelasting
afnemende motivatie
fysieke klachten
verlies van energie
Door aandacht te hebben voor werkvermogen kunnen leidinggevenden eerder signaleren en handelen.
Dat maakt werkvermogen een krachtig instrument voor verzuimpreventie.
Werkvermogen is geen vast gegeven
Een veelgemaakte fout is denken dat werkvermogen een eigenschap van een medewerker is.
Alsof iemand wel of niet belastbaar is. Zo werkt het niet. Wat is werkvermogen?
Werkvermogen verandert voortdurend. Onder invloed van bijvoorbeeld:
Gezondheid
Fysieke en mentale gezondheid hebben invloed op belastbaarheid.
Werkdruk
Een hoge werkdruk kan werkvermogen onder druk zetten.
Leidinggeven
Duidelijkheid, veiligheid, vertrouwen en ondersteuning beïnvloeden hoe medewerkers hun werk ervaren.
Privéomstandigheden
Ook gebeurtenissen buiten het werk kunnen een belangrijke rol spelen.
Ontwikkeling
Nieuwe vaardigheden vergroten vaak het werkplezier en -vermogen.
Autonomie
Invloed op het eigen werk versterkt de motivatie en belastbaarheid.
Werkvermogen ontstaat dus in de wisselwerking tussen medewerker, werk en organisatie.
Hoe kun je werkvermogen meten
Werkvermogen is meetbaar. Er bestaan verschillende instrumenten om het in kaart te brengen.
De bekendste is de Work Ability Index (WAI).
Deze methode kijkt onder andere naar:
ervaren gezondheid
functioneren
belastbaarheid
toekomstverwachting
relatie tussen werk en gezondheid
Maar dit hoeft niet altijd met uitgebreide vragenlijsten gemeten te worden. Ook regelmatige gesprekken leveren waardevolle informatie op. Vaak begint preventie simpelweg met het stellen van de juiste vragen.
Werkvermogen bespreken
Veel gesprekken gaan vooral over prestaties. Of over problemen. Het vermogen om te werken richt zich op een andere vraag:
Is dit werk op deze manier nog goed vol te houden?
Dat gesprek kan gaan over:
energie
herstel
werkdruk
motivatie
belastbaarheid
ondersteuning
ontwikkelbehoeften
samenwerking
Voorbeelden van vragen:
Hoe ervaar je je huidige werkbelasting?
Wat kost je momenteel veel energie?
Waar krijg je energie van?
Welke werkzaamheden gaan gemakkelijk?
Welke werkzaamheden vragen veel van je?
Wat zou helpen om je werk goed vol te houden?
Waar maak je je zorgen over?
Dit soort gesprekken helpen medewerkers en leidinggevenden om eerder zicht te krijgen op risico’s voor uitval.
Leer effectieve gesprekken voeren met de online training: effectieve verzuimgesprekken: met ziel en zakelijkheid.
Verzuimpreventie
Veel organisaties richten zich op verzuim zodra iemand ziek wordt. De gesprekken richten zich dan logischerwijze op herstel en re-integratie.
Preventieve gesprekken over werkvermogen verschuift de aandacht naar de periode daarvoor. Juist daar ligt de grootste winst.
Wanneer leidinggevenden regelmatig aandacht besteden aan werkvermogen kunnen zij:
overbelasting eerder signaleren
psychisch verzuim voorkomen
werkdruk bespreekbaar maken
duurzame inzetbaarheid versterken
eigenaarschap stimuleren
preventieve maatregelen nemen
Deze gesprekken vormen een belangrijk onderdeel van effectief verzuimbeleid én verzuimpreventie.
Duurzame inzetbaarheid
Duurzame inzetbaarheid draait om de vraag of medewerkers gezond, gemotiveerd en productief kunnen blijven werken.
Wanneer het werkvermogen positief blijft, neemt de kans toe dat medewerkers:
langer inzetbaar blijven
minder verzuimen
beter functioneren
meer werkplezier ervaren
zich blijven ontwikkelen
Werkvermogen en duurzame inzetbaarheid zijn daarom onlosmakelijk met elkaar verbonden.
De rol van leidinggevenden
Leidinggevenden hebben veel invloed op het welzijn en vermogen van medewerkers.
Niet omdat zij verantwoordelijk zijn voor alle problemen. Zeker niet.
Wel omdat zij invloed hebben op:
werkdruk
verwachtingen
autonomie
communicatie
samenwerking
psychologische veiligheid
ondersteuning
Goede leidinggevenden praten daarom niet alleen over werkvermogen. Zij organiseren het!
Werkvermogen centraal zetten
Slimmere organisaties sturen op werkvermogen. Want wie dit begrijpt, bespreekt en beïnvloedt, heeft een krachtig instrument in handen om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. Wat is werkvermogen?
Training
Wil je leidinggevenden sterker maken in het voeren van verzuimgesprekken en inzetbaarheidsgesprekken?
Bekijk onze incompany training inzetbaarheidsgesprekken of training verzuimgesprekken voor leidinggevenden.
En online training verzuimgesprekken of training medewerkers inzetbaar houden.
Zoek je een maatwerktraject, neem dan contact op.
Gretha Braakhekke | expert verzuimpreventie | specialist duurzame inzetbaarheid | trainer effectieve verzuimgesprekken en inzetbaarheidsgesprekken