Psychisch welzijn bespreken

Psychisch welzijn, checklist voor leidinggevenden

Als leidinggevende speel je een cruciale rol in het voorkomen van psychische klachten en verzuim binnen je team. Deze handleiding helpt je om signalen van mentale (over)belasting bij medewerkers te herkennen en effectieve gesprekken te voeren.

  1. Vroege signalering: Wanneer moeten je alarmbellen afgaan?

Veranderingen in gedrag
Verandering in stemming
Verminderde productiviteit of concentratie
Fysieke klachten zonder duidelijke medische oorzaak
Toename van fouten, gemiste deadlines of niet nakomen van afspraken
Verzuim of steeds te laat komen op het werk

  1. Hoe begin je een gesprek?

Nodig je medewerker uit, kies een goed moment en een rustige, vertrouwde omgeving
Wees open, empathisch en benoem concreet gedrag: “Ik merk dat je de laatste tijd wat stiller bent. Hoe gaat het met je?”
Luister actief: niet om te reageren maar om de medewerker te horen
Laat stiltes ontspannen toe en moedig de medewerker aan om verder te vertellen
Vermijd aannames en laat je oordeel los: Focus op wat je hoort en waarneemt, niet op jouw associaties of interpretaties
Check of je de medewerker goed begrepen hebt. Gebruik dezelfde woorden als de medewerker

  1. Do’s & Don’ts

Do’s:
Toon oprechte interesse en begrip
Stimuleer een open gesprek zonder verwachtingen
Onderzoek samen mogelijke oplossingen
Ondersteun waar mogelijk en nodig

Don’ts:
Bagatelliseer de klachten niet: “Dat heeft iedereen wel eens.” of “Dat valt nog wel mee, toch?”
Geef geen ongevraagd advies of oplossingen
Trek geen eigen en overhaaste conclusies
Ga het gesprek of het probleem niet uit de weg in de hoop dat het vanzelf overgaat

  1. En hoe nu verder?

Samen kijken naar oplossingen: Werkdruk verlagen, flexibel werken of andere tijdelijke aanpassingen
Ondersteuning aanbieden: Denk aan bedrijfsarts, HR, huisarts, psycholoog, maatschappelijk werker of coach
Maak een vervolgafspraak: Blijf betrokken en check regelmatig hoe het gaat
Creëer een veilige werkcultuur: Moedig openheid en eerlijkheid in het team aan

Lees hier het artikel: Waarom psychisch verzuim andere gesprekken vraagt.

Checklist voor leidinggevenden

om veranderingen bij de medewerker op te merken

Psychosociale signalen
Verminderde motivatie en betrokkenheid
Terugtrekken uit gesprekken of teamactiviteiten
Snellere irritatie of frustratie
Minder interesse, enthousiasme of blijdschap tonen

Fysieke signalen
Frequenter hoofdpijn of migraine
Toenemende vermoeidheid of onverklaarbare pijnklachten
Slaapproblemen, slaperigheid of sloomheid overdag
Spierpijn of spanningsklachten

Werkgerelateerde signalen
Meer fouten maken
Minder focus en concentratie
Langere reactietijd of besluiteloosheid
Sneller overprikkeld zijn of overweldigd raken

Sociaal gedrag
Vermijden van gesprekken of sociale situaties
Veranderingen in communicatie (kortaf, emotioneel, gejaagd, opstandig of gesloten)
Meer conflicten met collega’s of irritaties

Meer weten? Neem contact op!

Gretha Braakhekke | expert verzuimpreventie | specialist duurzame inzetbaarheid | trainer effectieve verzuimgesprekken