Wat is inzetbaarheid?

“Inzetbaarheid” is een woord dat je steeds vaker tegenkomt — in HR-gesprekken, in beleidsstukken, in jaarplannen.
Maar wat betekent het nou eigenlijk? En wat heb jij er als leidinggevende mee te maken?

Dit artikel geeft een helder, praktisch antwoord op de vraag “Wat is inzetbaarheid?”
Geen jargon, geen abstracte definities. Gewoon: wat is het, waarom doet het ertoe, en wat kun jij er als leidinggevende mee.

De eenvoudigste definitie

Inzetbaarheid betekent dat een medewerker nu én in de toekomst gezond, gemotiveerd en competent zijn of haar werk kan doen. Het gaat niet alleen over of iemand vandaag op zijn plek zit, maar ook over of hij of zij dat over vijf jaar nog kan en wil.

Drie dingen zijn daarin essentieel: gezondheid (zowel fysiek als mentaal), motivatie (betrokkenheid, energie, zingeving) en vakmanschap (kennis, vaardigheden, ontwikkeling). Als één van de drie structureel onder druk staat, heeft dat op termijn consequenties voor het werkvermogen en de inzetbaarheid van de medewerker.

Lees hier verder over wat is werkvermogen?

 

Wat inzetbaarheid niet is

Inzetbaarheid is niet hetzelfde als aanwezigheid. Iemand die elke dag op zijn plek zit maar ongeïnteresseerd, oververmoeid of ongemotiveerd werkt, is niet optimaal inzetbaar. Hij is alleen maar aanwezig. Dat verschil lijkt klein, maar de gevolgen zijn groot: voor de kwaliteit van het werk, voor de sfeer in het team en uiteindelijk voor de duurzame inzetbaarheid van deze medewerker.

Inzetbaarheid is niet alleen een HR-thema. Het is een leiderschapsthema. Jij bent degene die dagelijks in contact staat met je mensen. Jij ziet eerder dan wie ook wanneer het niet goed dreigt te gaan. En jij hebt meer invloed dan je denkt op hoe lang iemand gemotiveerd en gezond blijft.

 

Waarom inzetbaarheid steeds belangrijker wordt

De wereld verandert in een rap tempo en ook de arbeidsmarkt verandert snel. Functies veranderen, technologie neemt taken over, en mensen moeten langer doorwerken. Dat betekent dat medewerkers langer mee moeten en dat vraagt meer van hen en van de organisatie.

Tegelijk zien we dat langdurig verzuim door psychische klachten, waaronder stress en burnout, al jaren stijgt. Een stevig inzetbaarheidsbeleid is het antwoord op al die veranderingen. Maar dan moet het wel echt gaan over preventie en niet over de papieren rompslomp rondom verzuim.

 

Het verschil tussen verzuimbeleid en inzetbaarheidsbeleid

Dit is misschien wel het belangrijkste onderscheid. Verzuimbeleid gaat over wat je doet als iemand al uitgevallen is: ziekmelding, contact houden, re-integratie. Dat is nodig, maar het is repareren.

Inzetbaarheidsbeleid gaat over wat je doet vóórdat iemand uitvalt. Over de gesprekken die je voert als iemand nog gewoon aan het werk is. Over de signalen die je oppikt voordat ze groot worden. Over autonomie, gedeelde verantwoordelijkheden en de werkomgeving die je samen creëert zodat medewerkers kunnen floreren.

Leidinggevenden die investeren in inzetbaarheid praten niet alleen met hun mensen als er een probleem is. Ze praten structureel over hoe het gaat, wat iemand nodig heeft en waar iemand naartoe wil.

Lees hier verder over verzuimpreventie.

 

Wat inzetbaarheid in de praktijk betekent

Concreet gaat het om dingen als: heeft iemand voldoende autonomie in zijn werk? Zijn de verwachtingen helder? Is er ruimte voor ontwikkeling? Coping: gaat iemand effectief om met werkdruk? En minder tastbaar maar minstens zo belangrijk: voelt iemand zich gezien en gewaardeerd?

Dat laatste is geen bijzaak. Onderzoek laat keer op keer zien dat de relatie met de leidinggevende een van de sterkste voorspellers is van bevlogenheid en van uitval. Niet de inhoud van het werk, maar de manier waarop iemand begeleid en ondersteund/gesteund wordt.

 

Kort samengevat

Inzetbaarheid is het vermogen van een medewerker om gezond, gemotiveerd en competent te werken — nu en in de toekomst. Het is meer dan aanwezigheid, meer dan verzuim voorkomen en meer dan een HR-taak. Het is iets wat jij als leidinggevende elke dag beïnvloedt, bewust of onbewust.

Hoe je daar praktisch mee aan de slag gaat, lees je in het stappenplan om de inzetbaarheid te verbeteren in jouw team.

Of lees hier de 50 vragen voor een inzetbaarheidsgesprek

 

Trainingen voor leidinggevenden

Wil je beter worden in het voeren van verzuim- en inzetbaarheidsgesprekken?

Bekijk onze mogelijkheden:
De incompany training inzetbaarheidsgesprekken voor leidinggevenden of training verzuimgesprekken voor leidinggevenden.
De online training verzuimgesprekken of training medewerkers inzetbaar houden.

Gretha Braakhekke | expert verzuimpreventie | specialist duurzame inzetbaarheid | trainer effectieve verzuimgesprekken en inzetbaarheidsgesprekken